م / 982 ه . ق » « 1 » و « آلوسى ، م 1327 ق » « 2 » و . . . اين ديدگاه ريشه نبوى ندارد و از صحابه نيز چنين معنايى ( تعميم در آيه ولايت و الغاى خصوصيت از رخداد نزول آن ) براى آيه نشده است ( هر چند برخى مانند ابن تيميه به ابن عباس ، چنين نسبتى مىدهد اين نسبت پندارى بيش نيست و در نقد ديدگاههاى وى ملاحظه كرديد ) نقطه آغاز چنين معنايى از دوره تابعين است برخى از آنان بدون آنكه اختصاص نزول آيه به امام على عليه السّلام را انكار كنند ، با الغاى خصوصيت ، آن را تعميم داده اين ولايت را نسبت به هر مؤمنى ادعا مىكنند ، از جمله « سدّى » « 3 » و « ضحاك » « 4 » كه ظاهر كلامشان نشان مىدهد آنان تفسير خود را از آيه بيان مىكنند بدون آنكه به حديثى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا قول صحابه استناد كنند . گروه سوم : اين گروه مفاد آيات 55 و 56 را عام مىدانند و نه تنها رخداد تصدق انگشتر به وسيله امام على عليه السّلام را در تفسير آيه دخالت نمىدهند ، بلكه به كلى اين حادثه را منكرند . اين انديشه از قرن هشتم پديدار شده تا پيش از اين قرن ، كسى در ميان مفسران و دين‌پژوهان اهل سنت با صراحت ، آن رخداد و رواياتش را انكار نكرده است هر چند در لابلاى كلام برخى مفسران تا پيش از آن در تطبيق آيه شريفه بر اين روايات اشكالهايى ديده مىشود . « 5 » نخستين كسى كه با صراحت منكر روايات درباره شأن نزول اين آيات است ، « أحمد بن عبد الحليم » ( معروف به ابن تيميه م / 758 ق ) است ، وى در نقد آراى « حسن بن يوسف مطهر » ( معروف به علّامه حلى م / 762 ق ) با شدت بر روايات خرده گرفته و ادعا مىكند : « حادثه تصدّق انگشتر به وسيله امام على عليه السّلام ، افسانه ساختگى است و در هيچ كتابى از كتابهاى مورد اعتماد از صحاح ، سنن ، جوامع ،

--> ( 1 ) . محمد عمادى ، ارشاد العقل السليم ، ج 2 ، ص 289 ( 2 ) . روح المعانى ، ج 4 ، ص 244 ( 3 ) . ر . ك : محمد طبرى ، جامع البيان ، ج 6 ، ص 186 . ( 4 ) . معالم التنزيل ، ج 2 ، ص 47 ( 5 ) . ر . ك : عبد الحق ابن عطيه اندلسى ، المحرر الوجيز ، ج 2 ، ص 208 ؛ مفاتيح الغيب ، ج 12 ، ص 25 ، 26 تفصيل اين شبهات و اشكالها در بررسى مناقشات بر استدلال شيعه خواهد آمد .